Ошпази мактабӣ ҳуқуқи хато карданро надорад. Таомҳоро бояд бо риояи қатъии вақти муқарраршуда ва бо дарназардошти дақиқи талаботи технологӣ ва санитарӣ омода кард. Дар озмуни «Беҳтарин ошпази мактабӣ — 2026» иштирокчиён бояд тамоми ин малакаҳоро дар амал нишон диҳанд.

Барои кӯмак ба иштирокчиёни озмун ҷиҳати омодагӣ ба имтиҳони пешорӯ, дар арафаи нимфиналҳои минтақавӣ барои онҳо семинар ба таври маҷозӣ баргузор гардид. Ба омӯзиш 50 ошпази мактабӣ, ки марҳилаи аввали интихобиро бомуваффақият гузаштанд, ҳамроҳ шуданд. Иштирокчиён аз минтақаҳои мухталифи Тоҷикистон — аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон то Хатлону Суғд ба шабака пайваст шуданд.

Семинар дар шаҳри Душанбе дар шакли пахши мустақими маҷозӣ таҳти роҳбарии Барномаи озуқавории ҷаҳонии СММ дар Тоҷикистон ва Институти ғизои соҳавии SIFI баргузор гардид.

Ҳар як ҷузъиёт муҳим аст

Омӯзишро тренер-технологҳои SIFI Зулфия Файзиева ва Маҳсудахон Рауфова гузаронида, бо иштирокчиён масъалаҳоеро, ки дар марҳилаи амалии озмун муҳимияти махсус доранд, мавриди баррасӣ қарор доданд: ташкили ҷойи корӣ, гигиенаи шахсӣ, коркарди дурусти маҳсулот ва риояи харитаҳои технологӣ.

Назария худи ҳамон замон дар амал нишон дода шуд. Ошпазҳо диданд, ки чӣ тавр тухм ва кабудии тару тозаро коркард кардан лозим аст, сабзавотро бо камтарин миқдори партовҳо тоза кардан, намудҳои гуногуни резакуниро иҷро намудан ва таомҳои тайёрро ороиш додан зарур аст.

Дар бораи нигоҳдории маҳсулот ва тамғагузории лавозимоти ошхона ба таври алоҳида сухан рафт. Дар ошхонаи мактабӣ чунин ҷузъиёт ба бехатарӣ робитаи мустақим доранд: маҳсулоти хом набояд бо таоми тайёр алоқаманд бошанд, бастаҳои кушодашударо бояд сари вақт истифода бурд ва реҷаи ҳароратро — мунтазам назорат кард.

Таҷҳизоти муосир низ, ки бо он ошхонаҳои мактабӣ дар доираи барномаи ғизои мактабӣ муҷаҳҳаз карда мешаванд, таваҷҷуҳро ба худ ҷалб намуд. Технологҳо фаҳмонданд, ки техника чӣ тавр кор мекунад ва кадом талаботи бехатариро риоя кардан лозим аст.

Шароитҳои баробар барои ҳар як иштирокчӣ

Ба иштирокчиён инчунин меъёрҳои арзёбӣ ва тартиби гузаронидани нимфиналҳои минтақавӣ фаҳмонда шуданд. Дар давоми се соат иштирокчиёни озмун бояд панҷ намуди таом: таоми якум ва дуюм, хӯриш, нӯшокӣ ва маҳсулоти нониро омода намоянд.

Ҳамаи иштирокчиён маҳсулот, зарфҳо ва таҷҳизоти якхела мегиранд. Истифодаи туршӣ, соусҳо ва маҳсулоти қаблан омодашудаи худӣ манъ аст. Бо ин васила, ҳакамон метавонанд дониш ва маҳорати ҳар як ошпазро дар шароитҳои баробар арзёбӣ намоянд.

Тамъ ва намуди зоҳирии таомҳо, риояи талаботи санитарӣ, коркарди дурусти маҳсулот, ташкили ҷойи корӣ ва маҳорати истифодаи оқилонаи ашёи хом дорои аҳамият хоҳанд буд.

Озмуне, ки дар ошхонаи мактабӣ давом мекунад

Қариб ду се ҳиссаи иштирокчиёни семинар аллакай дар озмунҳои ошпазони мактабии солҳои қаблӣ иштирок карда буданд. Айни замон, семинари амалии маҷозӣ таваҷҷуҳи зиёди иштирокчиёни ботаҷрибаро низ ба худ ҷалб намуд. Талабот, таҷҳизот ва технологияҳои нав мунтазам пайдо мешаванд ва ин касб навсозии мудомими донишҳоро талаб мекунад.

Аллакай ба наздикӣ иштирокчиён дар нимфиналҳои минтақавӣ вохӯрӣ мекунанд. Дар он ҷо ба онҳо лозим меояд, ки зуд, мутамарказ ва дақиқ кор кунанд. Вале баъд аз анҷоми озмун низ ин малакаҳо бо онҳо боқӣ мемонанд — дар ошхонаҳои мактабӣ, ки дар он ҷо ба ҷойи ҳакамон кори онҳоро ҳар рӯз кӯдакон арзёбӣ менамоянд.